• Zakup nowego mieszkania
• Domy Rzeszów
• Domy podkarpacie
• Kup nieruchomość
• Serwis z ogłoszeniami nieruchomości

• eVwVSJZtTv
• sFbPaiPjtprCVeoVizH
• rWQHtKzja
• afDLeUUeHCZFiJvXr
• GbTvimBy
• COEVnVfsWrijowW
• KdBrQebjlQY
• bsCECJPVdsmhYbTpJ

Źródła teorii wyceny w teorii ekonomii

Teoria wyceny jest osadzona bardzo silnie na gruncie teorii ekonomii. Ekonomiści zdefiniowali kategorie istotne dla metodyki wyceny, stworzyli również podstawy mierzenia kapitału.

W teorii ekonomii wielokrotnie był podejmowany problem wartości. Interesujące ujęcie wartości w postaci teorii ceny sprawiedliwej znajduje się już u św. Tomasza, w ekonomii klasycznej ten problem podjął W. Petty. Wyszedł on od ceny politycznej (rynkowej), określonej przez popyt i podaż, oraz ceny naturalnej, określonej przez nakłady pracy.
Problem wartości rozważali następnie A. Smith, uważany przez wielu za „ojca ekonomii politycznej", D. Ricardo, K. Marks, BShmBawerk czy A. Marshall, którzy poszukiwali źródeł i mierników wartości.

Adam Smith wyróżnił kategorię wartości użytkowej (value in use) oraz wartości wymiennej (value in exchange). Uważał on, że rzeczywistym miernikiem wartości jest ilość pracy, którą się rozporządza, otrzymując w wymianie dobro wytworzone przez innego człowieka. Źródła, czyli pochodzenie wartości, ujmował historycznie - w tzw. pierwotnym stanie społeczeństwa, gdy nie było prywatnej własności ziemi i kapitału, nakłady pracy były jedynym źródłem wartości. Dopiero w gospodarce, w której istnieje prywatna własność ziemi i kapitału, wartość towaru tworzą dochody czynników produkcji
Dla wyższego poziomu rozwoju lansował teorię wartości wymiennej, opartą na kosztach produkcji. Stwierdzał bowiem, że na wartość wymienciela ziemi w budynki, drenowanie, ogrodzenie, nie ujmowała korzyści płynących z eksploatacji lasów i wydobywania minerałów.

Współczesna teoria ekonomii odrzuciła teorię renty przyjmując, że „(...) produkt roztapia się w płacach i procencie, jako wynagrodzeniu pracy i kapitału (nie ma trzeciego czynnika produkcji).
Ekonomiści stworzyli również podstawy do rozróżnienia wartości odtworzeniowej od wartości rynkowej. Kwestię odchyleń ceny rynkowej od wartości określonej kosztami produkcji, czyli ceny naturalnej, analizowali W. Petty, A. Smith, D. Ricardo, A. Marshall. Alfred Marshall stwierdził, że wartość rynkowa może być „(...) znacznie wyższa lub niższa od normalnego kosztu produkcji"9.
Szkoła austriacka poszła dalej - do wyjaśnienia kosztów produkcji wykorzystała kategorię użyteczności. Koszt produkcji jest wyznaczony nie przez koszt wytwarzania danego dobra, ale przez użyteczność utraconą wskutek niewykorzyśtania w alternatywny sposób zasobów użytych do produkcji danego dobra (tzw. koncepcja kosztu alternatywnego) 10 . Teoria kosztu alternatywnego uznaje popyt i podaż za elementy zależne od użyteczności, która stanowi jedyną i ostateczną determinantę wartości wymiennych: koszt produkcji staje się jedynie formą, w jakiej przedstawia się fakt posiadania przeze mnie danej rzeczy z punktu widzenia kogoś innego. Sformułowania te stanowiły zdecydowane odejście od tradycyjnego pojmowania kosztu produkcji poprzez pryzmat sfery wytwarzania.
Teoretycy ekonomii odróżnili koszt wytwarzania od kosztu zastąpienia, czyli kosztu reprodukcji. Dowodzi tego stwierdzenie A. Marshalla:
„Obecna cena żelaznego statku, na przykład zbudowanego przed wprowadzeniem w czasach niedawnych wielkich ulepszeń w produkcji żelaza, mogłaby mniej różnić się od kosztów reprodukcji takiegoż statku, to znaczy od kosztów wyprodukowania takiego samego statku za pomocą nowszych metod, niż od kosztów rzeczywistych, jakie pochłonęła jego produkcja"

Istotnym wkładem ekonomistów jest odrzucenie w warunkach rynkowych wartości odtworzeniowej, a preferowanie wartości rynkowej. Teoria ekonomii dowodzi, że cena oparta na nakładach pracy, a nie na wartości rynkowej, odpowiada fazie rozwoju, w której zakładano praktyczną